Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kaliszu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 listopada 2025r.

Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:

Przewodniczący: sędzia Michał Włodarek

Protokolant: Anna Dulas

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2025r. w K.

sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. Sp. K. z/s w P. (KRS (...))

przeciwko pozwanemu (...) S.A. z/s w W. (KRS (...))

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego (...) S.A. z/s w W. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. Sp. K. z/s w P. kwotę 3.353,64zł (trzy tysiące trzysta pięćdziesiąt trzy złote 64/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 20 września 2024r. do dnia zapłaty,

2.  zasądza od pozwanego (...) S.A. z/s w W. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. Sp. K. z/s w P. kwotę 1.117,00zł (jeden tysiąc sto siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900,00zł (dziewięćset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości w stosunku rocznym odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

sędzia Michał Włodarek

Sygn. akt I C 344/25

UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2025r. powód (...) Sp. z o.o. Sp. K. z/s w P. skierował do tut. Sądu w stosunku do pozwanego (...) S.A. z/s w W. żądanie zasądzenia kwoty 3.353,64zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 20 września 2024r. do dnia zapłaty, a ponadto żądanie zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż w wyniku zdarzenia komunikacyjnego z dnia 20 sierpnia 2024r. doszło do kolizji drogowej, na skutek której uszkodzony został pojazd m – ki V. (...) o nr rej. (...), a przyznana poszkodowanemu przez pozwanego w wyniku przeprowadzonego postępowania szkodowego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów kwota 7.587,49zł nie rekompensuje rzeczywistej szkody w pojeździe.

Wierzytelność z tytułu roszczenia pieniężnego zwrotu kosztów naprawy pojazdu była przedmiotem cesji.

W odpowiedzi na pozew pozwany (...) S.A. z/s w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu tego środka zaskarżenia pozwany podniósł, iż ustalona w postępowaniu szkodowym kwota odszkodowania jest adekwatna do rodzaju i charakteru uszkodzeń stwierdzonych w pojeździe oraz uwzględnia wiek i stan techniczny pojazdu z daty zdarzenia.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny.

W dniu 20 sierpnia 2024r. doszło do kolizji drogowej, w której uszkodzony został należący do poszkodowanego D. Ł. samochód m – ki V. (...) o nr rej. (...). Kierujący innym pojazdem swoim zachowaniem wytworzył stan zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym i sytuację kolizyjną, która pozostaje w związku przyczynowym z tym zdarzeniem drogowym.

( okoliczność bezsporna)

Pojazd sprawcy szkody był ubezpieczony w (...) S.A. z/s w W..

Powód dokonał zgłoszenia zaistnienia zdarzenia szkodowego w pozwanym Towarzystwie w celu przeprowadzenia postępowania szkodowego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej Ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów. Postępowanie szkodowe zostało zarejestrowane pod nr (...).

W związku ze zgłoszeniem w/w Ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie szkodowe w ramach, którego dokonał oceny rodzaju, charakteru i rozmiarów uszkodzeń w pojeździe poszkodowanej oraz przeprowadził kalkulację kosztów naprawy. W/w ustalił i przyznał powodowi decyzją z dnia 6 września 2024r. odszkodowanie w wysokości 7.587,49zł oraz odmówił jego wypłaty w pozostałej części.

( decyzja k. 12v-15)

Rodzaj, charakter, rozmiar i lokalizacja szkód w pojeździe m – ki V. (...) o nr rej. (...) powstały w okolicznościach wskazanych przez powoda, w tym w czasie i w miejscu przez niego oznaczonym, tj. na skutek zdarzenia drogowego z dnia 20 sierpnia 2024r.

Do wykonania naprawy samochodu m – ki V. (...) o nr rej. (...) w wyniku kolizji drogowej z dnia 20 sierpnia 2024r. konieczne były następujące części zamienne: paski ozdob pokry T, wzm tablicy rej T, pokrywa bagażnikaVW znak T, napis T L, napis T P, zest kleju szyby T, płyn czyszczący, nić tnąca, aplikator, aktywator szyby T, szyba tylna podst, dod lampa stopnakładka zderzaka ty cappar.

Uszkodzenia opisanych powyżej elementów wyposażenia pojazdu nie powstały w wyniku zaistnienia innego zdarzenia drogowego i pozostawały w związku z przedmiotowym zdarzeniem objętym n/n postępowaniem.

W celu przywrócenia stanu poprzedniego w pojeździe prac naprawczych wymagały: pasek ozd pokryrwy T w, osłona zderzaka T, lampy T, pokrywa ściany tylnej, pokrywa kom bag, nakładka zderzaka ty, kamera cofania, pokrywa tylna.

Lakierowaniu podlegało: pokrywa sciany T, nakładka zderzaka T.

Z uwagi na rodzaj, charakter i rozmiar szkody, przy uwzględnieniu wieku i stanu pojazdu oraz jego eksploatacyjnego zużycia, uzasadniona jest naprawa w nieautoryzowanym warsztacie, który profesjonalnie zajmuje się naprawą pojazdów, przy użyciu części oryginalnych jakości Q – sygnowanych logo producenta.

Wartość materiałów niezbędnych do restytucji pojazdu do stanu sprzed zdarzenia bez uwzględnienia podatku Vat wynosi 6.618,70zł, natomiast koszt naprawy mechanicznej i lakierniczej i wysokość dodatkowych wydatków, przy uwzględnieniu, iż wartość jednej godziny pracy pracownika przedsiębiorstwa naprawczego stanowi 120,00zł bez uwzględnienia podatku Vat wynosi łącznie 3.761,65zł, co stanowi łączną kwotę bez uwzględnienia podatku Vat 10.380,35zł, natomiast z uwzględnieniem tej daniny publicznej wynosi 12.767,83zł. Powyższą wartość należy pomniejszyć o potrącenia – ubytek wartości części zamiennych w wysokości 1.485,12zł, co daje wartość szkody w wysokości 10.941,13zł brutto.

( kalkulacja naprawy k. 27v-28)

Wierzytelność z tytułu roszczenia pieniężnego zwrotu kosztów naprawy pojazdu była przedmiotem cesji pomiędzy poszkodowanym D. Ł. a powodem (...) Sp. z o.o. Sp. K. z/s w P..

( umowa przelewu wierzytelności k. 16-25)

Za wiarygodne należało uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w postępowaniu, albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości.

Sąd pominął tą część materiału dowodowego, który został dostarczony przez stronę pozwaną, który dotyczy dokumentów innego postępowania szkodowego niż objętego niniejszą sprawą, i pomimo wielokrotnych wezwań Sądu nie został uzupełniony do czasu wyrokowania.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Powództwo podlegało uwzględnieniu w całości.

Na wstępie należy wskazać, iż Sąd zważył, iż na stronie pozwanej, zgodnie z art. 6 kc oraz art. 232 kpc, spoczywał obowiązek materialnoprawnego i procesowego wykazania okoliczności, z których wywodziła ona skutki prawne. Pozwany ograniczył się jednak wyłącznie do negacji roszczeń strony powodowej, nie przedstawiając – pomimo wielokrotnie kierowanych zobowiązań Sądu – dokumentarnego materiału dowodowego odnoszącego się do prowadzonego postępowania likwidacyjnego oznaczonego sygnaturą (...), dotyczącego zgłoszenia szkody powstałej w następstwie zdarzenia komunikacyjnego z dnia 20 sierpnia 2024r., obejmującego pojazd marki V. (...) o nr rej. (...).

W odpowiedzi na każde z kolejnych wezwań Sądowych strona pozwana przedkładała akta szkodowe odnoszące się do innych postępowań likwidacyjnych, niemających związku z niniejszą sprawą. Takie działanie pozwanego uniemożliwiło skonfrontowanie jego stanowiska z twierdzeniami strony powodowej oraz weryfikację podnoszonych przez niego zarzutów. Brak zaofiarowania dokumentacji właściwych akt postępowania likwidacyjnego spowodował także, iż Sąd nie mógł poczynić ustaleń faktycznych w kierunku wskazywanym przez pozwanego, w szczególności zaś nie było możliwe pozyskanie wiadomości specjalnych. Źródłowy materiał badawczy w postaci dokumentów objętych aktami (...) był niezbędny dla biegłego, a jego brak stanowił negatywną przesłankę uniemożliwiającą sporządzenie opinii sądowej.

Konsekwencją opisanych zaniechań pozwanego była również nieskuteczność wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka R. B.. Osoba ta nie była uczestnikiem zdarzenia komunikacyjnego z dnia 20 sierpnia 2024 r., w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki V. (...) o nr rej. (...), a zatem jej zeznania nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.

Wobec powyższego Sąd przyjął, że strona pozwana nie wykonała spoczywających na niej obowiązków dowodowych, co uzasadniało dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o materiał przedstawiony przez stronę powodową oraz wynikające z niego domniemania faktyczne.

W zaistniałych okolicznościach procesowych zaniechanie strony pozwanej w zakresie wykonania obowiązków wynikających z art. 6 kc oraz art. 232 kpc skutkowało tym, że jedynym obiektywnym i miarodajnym materiałem dowodowym, pozwalającym na ocenę zasadności roszczenia, jego wysokości, wymagalności oraz podstaw faktycznych i prawnych żądań, pozostawały twierdzenia strony powodowej poparte złożonymi przez nią dokumentami prywatnymi, jak również fragmentami dokumentacji pochodzącej z postępowania szkodowego, które zostały załączone przez powoda do akt sprawy.

Sąd zważył, że pozwany nie przedstawił żadnych dowodów zdolnych skutecznie zakwestionować prawdziwość, wiarygodność czy spójność materiału dowodowego zaprezentowanego przez stronę powodową. Brak właściwych akt postępowania likwidacyjnego uniemożliwił także przeprowadzenie oceny dowodów z perspektywy alternatywnej wersji przebiegu zdarzeń, której istnienie i adekwatność pozwany jedynie deklarował, nie podejmując jednak czynności pozwalających ją wykazać.

Twierdzenia powoda, udokumentowane korespondującymi z nimi dowodami o charakterze prywatnym, jak również częścią dokumentów z postępowania likwidacyjnego, tworzyły spójną, logiczną oraz koherentną całość. Zawierając jednolite informacje dotyczące okoliczności zdarzenia, rozmiaru szkody, zakresu uszkodzeń pojazdu oraz wysokości poniesionej szkody majątkowej, stanowiły one rzetelne źródło dla dokonania ustaleń faktycznych. Ich treść nie była wewnętrznie sprzeczna, a korespondencja pomiędzy poszczególnymi dokumentami i twierdzeniami powoda wzmacniała ich walor dowodowy.

Tym samym, wobec niewykonania przez pozwanego obowiązków dowodowych oraz braku jakichkolwiek dowodów mogących podważyć stanowisko powoda, Sąd uznał, że przedstawiony przez stronę powodową materiał dowodowy posiadał pełny walor istotności dla ustalenia okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W konsekwencji przyjęto, iż to właśnie ten materiał – jako jedyny kompletny, niesprzeczny i odzwierciedlający przebieg zdarzenia oraz rozmiar szkody – stanowił podstawę ustaleń faktycznych prowadzących do wydania rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu to strona pozwana, poprzez własne zaniechania w toku procesu, pozbawiła się realnej możliwości przedstawienia i wykazania swoich racji oraz argumentów odnoszących się do zajętego stanowiska negującego zasadność roszczeń powoda. Obowiązek współdziałania z Sądem oraz aktywności dowodowej spoczywa na stronach, a ich realizacja stanowi niezbędny warunek efektywnego przeprowadzenia postępowania, w szczególności w zakresie rekonstrukcji istotnych faktów. Pozwany, nie podejmując wymaganych czynności i nie przedstawiając materiału, który pozostawał w jego wyłącznej dyspozycji, w sposób świadomy pozbawił postępowanie dowodowe elementów koniecznych dla ustalenia stanu faktycznego w kierunku proponowanym przez siebie.

Sąd podkreśla, że to właśnie pozwany – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – posiadał pełną świadomość znaczenia dokumentacji likwidacyjnej dla weryfikacji jego twierdzeń, a mimo tego, pomimo kolejnych wezwań, zaniechał jej przedstawienia. Nie można wobec tego uznać, aby brak dowodów po stronie pozwanej był wynikiem okoliczności od niej niezależnych. Przeciwnie – stanowił konsekwencję przyjętej przez nią strategii procesowej lub niedochowania minimum staranności, jakiej należało oczekiwać od podmiotu profesjonalnie uczestniczącego w obrocie ubezpieczeniowym.

W rezultacie Sąd przyjął, że pozwany, rezygnując z przedstawienia dokumentów niezbędnych dla wykazania swoich twierdzeń oraz nie oferując żadnych innych dowodów mogących potwierdzić jego stanowisko, sam pozbawił się możliwości efektywnego zakwestionowania zasadności żądań powoda. Brak działania po jego stronie należy więc traktować jako wynik jego decyzji procesowych, a zarazem jako okoliczność, która uniemożliwiła mu przedstawienie jakiejkolwiek pozytywnej inicjatywy dowodowej.

W tym stanie rzeczy nie było podstaw, aby negatywne konsekwencje niewywiązania się pozwanego z obowiązków dowodowych przenosić na stronę powodową lub Sąd. To strona pozwana, dysponując dokumentacją źródłową i mając możliwość jej przedłożenia, zaniechała tego, przyczyniając się do utrwalenia stanu nieusuwalnej niewiedzy w zakresie faktów, na które sama się powoływała. Z tych względów uzasadnione było oparcie rozstrzygnięcia na materiale przedstawionym przez stronę powodową.

Na podstawie art. 436 § 1 kc odpowiedzialność przewidzianą w art. 435 kc ponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody.

Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2025.367 – t.j. ze zm.) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia, natomiast na podstawie art. 36 ust. 1 zd. 1 cyt. ustawy odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.

Cytowany przepis art. 34 w/w ustawy jest wyrazem tendencji ustawodawcy, aby umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej stwarzała możliwie szeroki zakres ochrony ubezpieczeniowej zarówno ubezpieczonemu sprawcy szkody przed konsekwencjami osobistego ponoszenia odpowiedzialności cywilnej, jak i poszkodowanemu, przez zapewnienie mu pełnej kompensaty ze strony ubezpieczyciela szkody wyrządzonej przez ponoszącego odpowiedzialność cywilną sprawcę. W konsekwencji odpowiedzialność ubezpieczyciela determinowana jest odpowiedzialnością sprawcy wypadku – por. wyrok s. apel. w Poznaniu z dnia 4 lutego 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1093/14, opubl. LEX nr 1681964, wyrok s. apel. w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2014r. w sprawie o sygn. akt V ACa 673/14, opubl. LEX nr 1651861.

Świadczenie pieniężne, które wypłaca ubezpieczyciel w ramach odpowiedzialności przewidzianej przez cyt. powyżej przepisy, jest ustalane według reguł rządzących cywilnym prawem odszkodowawczym, a więc o rodzaju i wysokości świadczeń należnych od ubezpieczyciela decydują przepisy kodeksu cywilnego, zwłaszcza art. 361 – 363 kc, z tą jednak istotną różnicą, że w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wyłącznym sposobem naprawienia szkody jest odszkodowanie pieniężne – por. wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 24 lipca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 134/14, opubl. LEX nr 1498945.

W cytowanych przepisach nie istnieją przy tym w żadnej mierze ograniczenia praw poszkodowanego do żądania ustalenia odszkodowania z uwzględnieniem cen części oryginalnych.

Odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku – por. uchwała SN z dnia 13 czerwca 2002r. w sprawie o sygn. akt III CZP 32/03, opubl. Legals.

Poszkodowany ma również prawo wyboru w jakim warsztacie naprawczym dokonana naprawy. Decydujące znaczenie mają ceny na rynku lokalnym, a nie średnie ceny ogólnokrajowe. Poszkodowany może dokonać też wyboru czy naprawa zostanie dokonana nowymi częściami oryginalnymi czy też częściami nieoryginalnymi lub używanymi. Niewątpliwą granicą możliwości domagania się pokrycia kosztów przywrócenia stanu poprzedniego jest wartość pojazdu przed wyrządzeniem szkody.

Należy w świetle powyższego stwierdzić, że kosztami „ekonomicznie uzasadnionymi” będą koszty ustalone według cen, którymi posługuje się wybrany przez poszkodowanego warsztat naprawczy dokonujący naprawy samochodu. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że ceny te odbiegają (są wyższe) od cen przeciętnych dla określonej kategorii usług naprawczych na rynku. Jeżeli bowiem nie kwestionuje się uprawnienia do wyboru przez poszkodowanego warsztatu samochodowego mającego dokonać naprawy, miarodajne w tym zakresie powinny być ceny stosowane właśnie przez ten warsztat naprawczy.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w tym zakresie pogląd prawny zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 kwietnia 2012r. w sprawie o sygn. akt III CZP 80/11, opubl. OSNC 2012/10/112 oraz w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2012r. w sprawie o sygn. akt III CZP 85/11, opubl. OSNC 2013/3/37 – por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 8 maja 2024r., III CZP 142/22, opubl. Legalis, uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 11 września 2024r., III CZP 65/23, opubl. Legalis.

W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy dopuszczalne było żądania odszkodowania obliczonego metodą kosztorysową.

Jakkolwiek obowiązek ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej polega na zapłacie odszkodowania, a więc na spełnieniu świadczenia pieniężnego (art. 822 § 1 kc), to jednak judykatura przyjmuje, że poszkodowany może, według swojego wyboru, żądać od ubezpieczyciela zapłaty kosztów hipotetycznej restytucji albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej ustalonej zgodnie z metodą różnicy. Przepis art. 822 § 1 kc modyfikuje normę wynikającą z art. 363 § 1 kc jedynie w ten sposób, że roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego przekształca w roszczenie o zapłatę kosztów restytucji. Powstanie tego roszczenia, a tym samym zakres odszkodowania, nie zależą od tego, czy poszkodowany dokonał restytucji i czy w ogóle ma taki zamiar. Stosowanie art. 822 § 1 w zw. z art. 363 § 1 kc oznacza, że poszkodowany nie może jednak żądać zapłaty kosztów (hipotetycznej) restytucji w sytuacji, w której przywrócenie stanu poprzedniego byłoby niemożliwe albo też pociągało za sobą nadmierne trudności lub koszty. Ocena, czy koszty restytucji są nadmierne, zależy od okoliczności sprawy – por. wyrok SN z dnia 3 kwietnia 2019r. w sprawie o sygn. akt II CSK 100/18, opubl. Legalis, postanow. SN z dnia 16 grudnia 2021r. w sprawie o sygn. akt III CZP 66/20, opubl. Legalis.

Obowiązkiem Ubezpieczyciela w ramach jego odpowiedzialności odszkodowawczej jest przywrócenie do stanu poprzedniego, co oznacza, że pojazd ma być sprawny technicznie i zapewnić poszkodowanemu komfort jazdy w takim stopniu jak przed zdarzeniem, co powoduje, że ubezpieczyciel, w ramach umowy o odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę jako całości. Przywrócenie stanu poprzedniego ma miejsce, jeżeli stan pojazdu po naprawie pod każdym istotnym względem stanu technicznego, zdolności użytkowania, części składowych, trwałości, wyglądu estetycznego itd. odpowiada stanowi pojazdu przed uszkodzeniem.

Ubezpieczyciel zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu, a jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi, przy czym dokonanie potrąceń amortyzacyjnych, odpowiadających zużyciu samochodu i jego części przed uszkodzeniem jest nieuzasadnione.

Wydatki poniesione na części nowe, których użycie było niezbędne do osiągnięcia tego celu, składają się na koszt naprawienia szkody i nie mogą one obciążać poszkodowanego, lecz osobę odpowiedzialną za szkodę. W takiej sytuacji zakład ubezpieczeń powinien ustalić wysokość odszkodowania z uwzględnieniem cen części nowych, skoro bowiem chodzi o przywrócenie do stanu poprzedniego pojazdu jako całości, to nie ma co do zasady znaczenia, że w miejsce części starych wmontowano części nowe. W szczególności nie ma żadnych podstaw prawnych, aby zawsze odrębnie oceniać wartość części i jeżeli części stare były już w chwili wypadku częściowo zużyte, z tego powodu obniżać należne odszkodowanie za przywrócenie do stanu poprzedniego całego pojazdu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że oryginalność części wykorzystywanych do naprawy pojazdu stanowi istotny czynnik decydujący o tym, czy naprawa jest wystarczająca do przywrócenia jego do stanu poprzedniego. Jest oczywiste, że ich dobór może prowadzić do pogorszenia położenia poszkodowanego. W niektórych bowiem przypadkach istotną cechą decydującą o zupełności restytucji jest - obok jakości części - samo pochodzenie części od producenta pojazdu.

Konieczność wymiany uszkodzonej części stanowi niewątpliwie normalne następstwo działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (por. art. 361 § 1 kc), a jeżeli nie da się jej naprawić w taki sposób, aby przywrócić ją do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę, musi zostać zastąpiona inną. Zastąpienie części starych nowymi, jeżeli ich użycie było niezbędne do naprawienia uszkodzonego pojazdu, jest uznawane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego. Odmienne stanowisko musiałoby prowadzić do pozbawionego podstaw prawnych wniosku, że ciężar przywrócenia do stanu poprzedniego rzeczy używanej spoczywa częściowo na poszkodowanym.

Wykładnia art. 361 § 2 kc i art. 363 § 2 kc prowadzi zatem do wniosku, że ubezpieczyciel, w ramach umowy odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę jako całości, a ponadto nie daje również podstaw do obniżenia należnego poszkodowanemu odszkodowania o różnicę pomiędzy wartością części nowej a wartością części, która uległa uszkodzeniu, wyliczoną odrębnie dla każdej części. Brak bowiem podstaw, aby poszkodowany ponosił dodatkową stratę w postaci różnicy pomiędzy wartością części zamiennych, jaką miały one przed wypadkiem, a wartością części nowych, których zamontowanie w naprawionym pojeździe było celowe.

Szkoda majątkowa musi pozostawać bowiem w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem w rozumieniu art. 361 § 1 kc – por. wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 20 maja 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 968/14, opubl. LEX nr 1770850, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 959/14, opubl. LEX nr 1667508, wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 4 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 68/14, opubl. LEX nr 1624064, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 28 października 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 824/14, opubl. LEX nr 1554766, wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 13 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 785/13, opubl. LEX nr 1469375.

Konstatując należy stwierdzić, iż poszkodowanemu przysługuje pełne prawo do odszkodowania ustalonego według cen części oryginalnych, niezależnie od wieku pojazdu, stanu jego wyeksploatowania i tego, że w obrocie dostępne są również tzw. części alternatywne - części zamienne nie będące częściami oryginalnymi albowiem dzięki naprawie dokonanej z wykorzystaniem części oryginalnych stan samochodu jest - pod względem technicznym, użytkowym, trwałości i estetyki - najbardziej zbliżony do jego stanu sprzed kolizji, co odpowiada zasadzie pełnego odszkodowania.

Zasada pełnego odszkodowania ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, w granicach normalnego związku przyczynowego. Odstępstwo od tego i zastosowanie zasady compensatio lucri cum damno mogłoby mieć miejsce tylko wyjątkowo, gdyby zastosowanie nowych oryginalnych części w sposób istotny spowodowało wzrost wartości pojazdu uszkodzonego w stosunku do stanu sprzed wyrządzenia szkody, czego pozwany w ramach niniejszego postępowania nie wykazał. Z faktów powszechnie znanych wynika bowiem, że jeżeli pojazd był naprawiany w związku z wypadkiem, to jego cena ulega obniżeniu, nie ma więc znaczenia, iż zamontowano w nim elementy nowe.

Stratę określa się przez porównanie wartości pojazdu przed zdarzeniem wyrządzającym szkodę i po przywróceniu go do stanu poprzedniego.

Strata obejmuje również utratę wartości rynkowej pojazdu uszkodzonego w stosunku do pojazdu o takich samych parametrach nienoszącego cech ingerencji w jego strukturę.

Koszt naprawy uszkodzonego w wypadku komunikacyjnym pojazdu, nieprzewyższający jego wartości sprzed wypadku, nie jest nadmierny w rozumieniu art. 363 § 1 kc. Przyjmuje się bowiem, że nieopłacalność naprawy, będąca przesłanką wystąpienia tzw. szkody całkowitej, ma miejsce wówczas, gdy jej koszt przekracza wartość pojazdu sprzed wypadku. Stan majątku poszkodowanego, niezakłócony zdarzeniem ubezpieczeniowym, wyznacza bowiem rozmiar należnego odszkodowania – por. postanow. SN z dnia 12 stycznia 2006r. w sprawie o sygn. akt III CZP 76/05, opubl. LEX nr 175463, wyrok SN z dnia 20 października 1972r. w sprawie o sygn. akt II CR 425/72, opubl. OSNC 1973/6/111.

W warunkach przedmiotowego postępowania wymagało również rozważenia czy w sprawie nie zaistniały przesłanki przyczynienia się powoda do zaistnienia zdarzenia szkodowego, powstania szkody majątkowej oraz jej wysokości.

Przyczynienie się oznacza, że pomiędzy zachowaniem poszkodowanego a szkodą istnieje adekwatny związek przyczynowy. Wina lub oczywista nieprawidłowość (albo ich brak) po stronie poszkodowanego podlegają uwzględnieniu przy ocenie, czy i w jakim stopniu przyczynienie się uzasadnia obniżenie odszkodowania. Ocena stopnia przyczynienia musi uwzględniać wiek i doświadczenie stron oraz ciążące na nich obowiązki, a także stopień świadomości poszkodowanego.

W świetle ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, brak jest podstaw do przypisania powodowi takiego zarzutu (por. art. 354 § 2 kc i art. 362 kc).

Zarzut naruszenia zasady minimalizacji szkody poprzez nieuwzględnienie w kosztach naprawy cen części w wysokości uwzględniających rabat, jaki poszkodowany mógłby uzyskać dokonując zakupu tych części u podmiotów współpracujących z pozwanym jest całkowicie nietrafiony. Poszkodowany nie ma bowiem obowiązku wykazywania się ponadprzeciętną aktywnością w poszukiwaniu najtańszego warsztatu i części. Obowiązek minimalizacji szkody nie może bowiem być rozumiany jako obowiązek poszukiwania podmiotu, który oferuje części zamienne niezbędne do naprawy uszkodzonego pojazdu, jak najtaniej z pominięciem przesłanki jakości. Poszkodowany przy wyborze konkretnego warsztatu może kierować się nie tylko przesłankami o charakterze finansowanym, ale również innymi takimi jak ich fachowością, rzetelnością technicznej obsługi i poziomem prac naprawczych oraz określonymi niekiedy profitami połączonymi ze stałą obsługą serwisową – por. uchwała SN z dnia 13 czerwca 2003r., w sprawie o sygn. akt III CZP 32/03, opubl. OSNC 2004, nr 4, poz. 51.

Oczywistym jest przy tym, że poszkodowany nie ma obowiązku kupowania części w punkcie wskazanym przez ubezpieczyciela – i to nawet, jeśli oferuje on ich sprzedaż wysyłkową. Poszkodowany ma prawo nabyć takie rzeczy w miejscu swego zamieszkania i nie ma obowiązku ich nabycia od podmiotu funkcjonującego w innej miejscowości, co każdorazowo wiąże się z kosztami i czasem transportu oraz problemami w razie ewentualnej ich niezgodności i przydatności do naprawy.

Wymaganie od poszkodowanego, aby samodzielnie dokonywał zakupu części zamiennych uznać należy za zbyt daleko idące. Wątpliwym jest również by wybrany przez powoda warsztat byłby zainteresowany zakupem części zamiennych u dostawcy objętego porozumieniem z pozwanym, a nawet gdyby tak było, to czy nie miałoby to przełożenia na zastosowany u niego koszt naprawy.

Nie negując zatem poglądu prawnego zaprezentowanego przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 sierpnia 2017r. w sprawie o sygn. akt III CZP 20/17, opubl. Legalis, zaproponowana przez pozwanego forma nabycia materiałów koniecznych do restytucji stanu technicznego pojazdu do stanu sprzed zdarzenia, która jest w ocenie Sądu uproszczoną próbą zmniejszenia zakresu odpowiedzialności finansowej Ubezpieczyciela i zaniżenia wartości należnego uprawnionemu odszkodowania, zawiera swoiste ograniczenia prawa wyboru konsumentów nie dające się wprost pogodzić z kompetencją uprawnionego do wyboru sposobu i formy naprawienia szkody.

Jest to widoczne, w szczególności w możliwości wyboru zakładu naprawczego, albowiem nie każdy dopuszcza możliwość wykonania usług naprawczych przy wykorzystaniu części pochodzących od dostawców zewnętrznych. Powyższe może powodować również nadmierne wydłużenie czasu naprawy. Istnieje również ryzyko pomyłki przy wyborze części, ich rodzaju i ilości, jeżeli są one kupowane samodzielnie przez konsumenta nie dysponującego wystarczającą wiedzą w zakresie mechaniki pojazdowej.

Powoduje to również, że uprawniony chcąc dokonać likwidacji szkody obowiązany jest do podejmowania dodatkowych czynności tak aby zrealizować oczekiwanie Ubezpieczyciela co do wartości odszkodowania, co jednak nie gwarantuje mu w każdym przypadku naprawienia szkody według symulacyjnych wskazań i wyliczeń Ubezpieczyciela.

Pozwany nie wykazał przy tym, że jego kontrahenci mający dostarczać poszkodowanym części zamiennych są dystrybutorami posiadającymi nieograniczony dostęp w każdym czasie do każdego rodzaju części i materiałów.

Na co już wskazano, obowiązkiem stron było w ramach postępowania przed Sądem przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzi roszczenie (art. 187 § 1 pkt 2 kpc) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność jego twierdzeń o faktach (art. 232 kpc i art. 6 kc). Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 kpc., art. 3 kpc, art. 6 kc). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s.apel w Białymstoku z dnia 28sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625).

To na ubezpieczycielu ciąży obowiązek przeprowadzenia prawidłowego postępowania likwidacyjnego, którego celem jest nie tylko ocena zasadności roszczeń zgłaszanych przez poszkodowanego, ale również zebranie materiału umożliwiającego ocenę zakresu przedmiotowych roszczeń.

Nieprawidłowości w toku postępowania likwidacyjnego nie mogą prowadzić do przerzucenia na ubezpieczonego negatywnych konsekwencji z tym związanych.

Celem postępowania likwidacyjnego jest bowiem między innymi ustalenie wysokości szkody i świadczenia zakładu ubezpieczeń. To właśnie w postępowaniu likwidacyjnym winno nastąpić ustalenie wysokości odszkodowania, a rolą sądu w ewentualnym procesie jest kontrola prawidłowości ustalenia wysokości odszkodowania.

Ubezpieczony nie może więc ponosić skutków działań ubezpieczyciela, które okazały się nietrafne, gdy chodzi o ustalenie wysokości należnego ubezpieczonemu odszkodowania – por. wyrok SN z dnia 4 kwietnia 2003r. w sprawie o sygn. akt III CKN 1512/00, opubl. Legalis.

Z podanych wyżej względów Sąd, przy uwzględnieniu rzeczywistej wartości szkody w pojeździe poszkodowanej, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.353,64zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz oddalił powództwo w pozostałej części. W toku postępowania likwidacyjnego przyznano powodowi odszkodowanie w wysokości 7.587,49zł. Różnica należności stanowi kwotę 3.353,64zł brutto (10.941,13zł (wartość przyjeta z opinii prywatnej) – 7.587,49zł) – por. wyrok SN z dnia 3 kwietnia 2019r. w sprawie o sygn. akt II CSK 100/18, opubl. Legalis, postanow. SN z dnia 16 grudnia 2021r. w sprawie o sygn. akt III CZP 66/20, opubl. Legalis.

O roszczeniu ubocznym orzeczono w oparciu o treść art. 481 § 1 i 2 - 2 ⁴ kc, art. 455 kc w zw. z art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2025.367 – t.j. ze zm.) – por. por. wyrok SN z dnia 16 grudnia 2011r. w sprawie o sygn. akt V CSK 38/11, opubl. LEX nr 1129170, por. wyrok s. apel. w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 494/13 LEX nr 1353802.

O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 – 1 ¹ i 3 kpc i art. 100 kpc i w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2025.1228 – j.t. ze zm.) oraz w oparciu o treść art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2024.959 – t.j. ze zm.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2025.1154 – t.j.).

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

sędzia Michał Włodarek